Główne typy aplikacji

Dla rozjaśnienia sytuacji porozmawiamy teraz o głównych typach aplikacji. Można tu wydzielić dwa podstawowe: aplikacje otwarte i aplikacje wyspecjalizowane. Aplikacja otwarta stanowi zestaw narzędzi danych użytkownikowi do dyspozycji. Co z nimi zrobi, zależy od jego potrzeb i umiejętności. Klasycznym przykładem takiej aplikacji jest edytor tekstu. Po jego wywołaniu nic się przecież nie dzieje. Pojawia się tylko pusta kartka. Co na niej napiszemy, zależy tylko od nas. Komputer nic nam tu nie jest w stanie podpowiedzieć ani zasugerować. Ktoś napisze: „Ala ma kota", ktoś inny stworzy dzieło literackie, a jeszcze inny wypisze bzdury, ale za to ozdobną czcionką i w ramce. Program otwarty oferuje, jak powiedzieliśmy, zestaw narzędzi o określonych możliwościach. O ich użyciu decyduje sam użytkownik według własnego uznania, w granicach możliwości programu. W edytorze tekstu możemy, na przykład, dobrać rodzaj i wielkość czcionki, odstępy, połamać tekst w kolumny i wykonać wiele innych operacji. Typowymi programami otwartymi są właśnie edytory tekstu, arkusze kalkulacyjne (np. Excel), a także otwarte bazy danych (np. Access czy stara, poczciwa dBase). Podstawową zaletą programów otwartych, decydującą o ich wielkiej popularności, jest uniwersalność. Nie ma jednak nic za darmo. Z reguły wymagają one od użytkownika dużo więcej umiejętności, a przede wszystkim ścisłego zdefiniowania realizowanego zadania. Pisząc złożone pismo, musimy sami zdecydować, jak je rozmieścić na stronie i gdzie wstawić rysunek, jakich czcionek gdzie użyć, itd. Do grupy tej zalicza się również wiele programów graficznych, służących do tworzenia dowolnych obrazków (takich jak, na przykład „Paintbrush"). Obok aplikacji otwartych istnieje ogromna liczba aplikacji wyspecjalizowanych. Są one przeznaczone do wykonywania dokładnie określonych zadań. Cały ciężar określenia, co ma on robić, spada na programistę. Program oferuje na ogół zestaw ściśle zdefiniowanych opcji do wyboru, realizujących poszczególne funkcje. Użytkownikowi pozostaje wybieranie z oferowanych opcji. Jeśli coś nie zostało przez programistę przewidziane, nie można tego wykonać. Przedstawiony podział oddaje zasadnicze różnice w podejściu i w sposobie obsługi programów otwartych i wyspecjalizowanych. W praktyce różnice między nimi są czasem niezbyt ostre. Występuje tendencja do przenikania się obu typów. W niektórych edytorach tekstów możemy na przykład skorzystać z szablonów i wypełniać je jak gotowe druki. Z kolei na przykład w wyspecjalizowanym programie księgowym możemy założyć własny plan kont, ale już sposobu naliczania VAT-u nie możemy sobie ustalić. Jest ściśle zdefiniowany przez programistę zgodnie z odpowiednimi przepisami. Tak samo na przykład program płacowy. Możemy sami określić składniki płac i sposób ich naliczania, ale na naliczenia podatku czy ZUS-u nie mamy żadnego wpływu.