Norton Commander
Omówimy w tym rozdziale jeden z najczęściej używanych programów narzędziowych, umożliwiający wykonywanie wszystkich poznanych poleceń systemu operacyjnego w sposób znacznie prostszy i nie wymagający wpisywania skomplikowanych komend. Program ten umożliwia skuteczną kontrolę i modyfikację zasobów dyskowych tzn. plików i katalogów. Po uruchomieniu programu ekran komputera może wyglądać następująco: Lewe okienko zawiera wykaz plików katalogu głównego i katalogów pierwszego poziomu na dysku C:. Widzimy tylko nazwy plików i ich rozszerzenia, zaś dodatkowe informacje o podświetlonym pliku znajdują się w dolnej części lewego okienka. Podświetlenie w obszarze okienka można przesuwać wykorzystując klawisze oznaczone symbolami strzałek, klawiszami Home (na początek wykazu), End (na koniec wykazu), PgUp (o stronę w kierunku początku), PgDn (o stronę w kierunku końca wykazu). Okienko, w którym znajduje się podświetlenie nazywamy aktywnym. Do przemieszczania podświetlenia między okienkami służy klawisz "tabulacji", oznaczony symbolami dwóch strzałek skierowanych w przeciwnych kierunkach. Prawe okienko (jeśli jest takie jak na rysunku) nazywa się okienkiem informacyjnym. Znajdują się tam w środkowej części informacje o ilości pamięci operacyjnej, którą może wykorzystywać system operacyjny, o ilości pamięci dostępnej dla programów, o pojemności oraz o ilości wolnych bajtów na dysku, którego zawartość wyświetlana jest w lewym okienku, jak również, w ostatniej linii ścieżka dostępu do katalogu bieżącego (jest ona także widoczna na górnej krawędzi lewego okienka). To wszystko nie musi oczywiście tak wyglądać. Program Norton Commander jest na tyle plastyczny, że wyglądów zewnętrznych i wstawienia okienek może być wiele. Większość funkcji programu zaczyna się od naciśnięcia jednego z klawiszy funkcyjnych oznaczonych symbolami F l do F10. Niektóre akcje wymagają naciśnięcia jednocześnie dwóch klawiszy np. Alt oraz F1, co wykonujemy naciskając klawisz Alt i w czasie gdy jest on wciśnięty, naciskamy krótko F1. Po wywołaniu programu, w zależności od tego jak program jest skonfigurowany, zawartość okienek może być różna, jednak zwykle jest to zawartość katalogu głównego dysku, który był bieżący w momencie uruchamiania programu. Załóżmy, że w lewym okienku mamy wykaz zawartości dysku C:, i że chcemy uczynić bieżącym dyskietkę umieszczoną w stacji A:. Trzeba w tym celu nacisnąć klawisze Alt i F1. Spowoduje to, że na tle lewego okienka pojawi się ramka z wykazem wszystkich dysków dostępnych w zestawie komputerowym. Jeden z dysków (bieżący) jest podświetlony. Możemy teraz przesunąć (przy pomocy klawiszy oznaczonych strzałkami) podświetlenie na napis A: i nacisnąć ENTER, lub prościej wcisnąć klawisz oznaczony literą A. W lewym okienku zostanie umieszczony wykaz zawartości dyskietki. W wykazie mogą występować napisy złożone z dużych i małych liter. Dużymi literami wypisane są nazwy katalogów, zaś małymi nazwy plików. Aby uczynić bieżącym dowolny z katalogów, które widać w wykazie, należy ustawić podświetlenie na nazwie tego katalogu a następnie nacisnąć klawisz ENTER. Na górnej krawędzi okienka pojawi się ścieżka dostępu do tego katalogu, w okienku zobaczymy wykaz plików katalogu, zaś pierwszym obiektem wykazu będzie .. (dwie kropki), czyli katalog nadrzędny w stosunku do bieżącego. Symbol .. będzie podświetlony. Naciśnięcie klawisza ENTER w takiej sytuacji uczyni na powrót bieżącym katalog nadrzędny. Postępując w ten sposób można zapoznać się z zawartością dowolnego katalogu.