Praca z aplikacją i zakończenie pracy

Szczegółowych instrukcji obsługi aplikacji jest tyle, ile jest samych aplikacji. W III Części książki zajmiemy się przykładowymi, najczęściej używanymi programami z różnych dziedzin zastosowań. Teraz natomiast, przedstawię garść użytecznych zasad, mogących się przydać w różnych okolicznościach. Powiedziałem wcześniej, że zasadniczo różnych sposobów obsługiwania aplikacji nie jest znów tak wiele. Generalny wpływ ma tu rodzaj interfejsu użytkownika, ściśle związany z systemem operacyjnym. Programy działające w DOS najczęściej operują systemem menu, zawierającym opcje do wyboru (zwane z ang. menu driven, czyli sterowane poprzez menu). Każda aplikacja posiada główne okno (główny ekran) pojawiające się po jej uruchomieniu. Często poprzedzane jest winietą powitalną, zawierającą nazwę programu, nazwę firmy, autorów programu, warunki używania i tym podobne informacje. Winieta albo pojawia się na chwilę i sama znika, albo trzeba ją zamknąć (na ogół, naciskając lub inny klawisz podany w treści podpowiedzi). Po zniknięciu winiety mamy przed sobą główne okno programu. Tu podam pewną prawidłowość, którą sam zaobserwowałem. Uwaga na programy zgłaszające się bardzo prostym i „ubogim" ekranem, zawierającym niewiele pozycji do wyboru! Często kryje się za tym bardzo skomplikowany program, którego bogactwo ujawnia się dopiero po wybraniu któregoś z elementów aktywnych. Właśnie, użyłem słowa element aktywny. Wiemy, że takimi elementami w interfejsie graficznym są okna i ikony. A w interfejsie znakowym? Tu za elementy aktywne trzeba uznać pozycje menu. Dodajmy jeszcze, że wiele programów (zwłaszcza zawierających informacje nie do powszechnego użytku, np. księgowe, płacowe) żąda na wstępie podania hasła dostępu, nazwy użytkownika, itp. Jest to sposób na zabezpieczenie przed dostępem osób nieuprawnionych. Omówimy teraz na przykładzie ogólne zasady obsługi programów sterowanych poprzez system menu, jak wiemy, charakterystycznych dla DOS. Główny ekran programu obsługiwanego poprzez system menu składa się z reguły z czterech części. Na samej górze znajduje się pasek tytułowy, zawierający, np. nazwę programu. Pod nim umieszczony jest pasek menu głównego, zawierający pewną liczbę opcji, które można wybrać. Poniżej zajmujące większość ekranu pole operacyjne programu. W miarę pracy z programem będą się na nim pojawiać różne okna, formularze do wypełnienia, tabele, itd. Jedne będą zastępować drugie, będą widoczne obok siebie lub częściowo się zakrywać. Na dole ekranu znajduje się najczęściej pasek podpowiedzi, zawierający zestaw klawiszy, których w danej chwili możemy użyć, i skrótowy opis, do czego służą (jaki skutek wywoła ich użycie). Wyjaśnijmy może w tym miejscu mogące się pojawić wątpliwości co do używania terminu „okno" w programach z interfejsem znakowym. Co to jest okno w interfejsie graficznym, już wiemy. Okna występują również w interfejsie znakowym. Różnią się jednak zasadniczo. W interfejsie znakowym aktywność okien jest zdefiniowana przez cykl działania programu. Nie możemy według własnego uznania ustalać ich aktywności (inaczej mówiąc, jesteśmy prowadzeni „za rękę"). Nie możemy też ich przesuwać ani zmieniać rozmiarów. Pod tym względem są one podobne do okienek dialogowych z interfejsu graficznego. Zawierają z reguły zestaw opcji do wyboru.